Kültürel İfadelerin Çeşitliliği Hakkında

kulturel_ifadeler

Kültürel ifadeler, dünyanın en hızlı büyüyen endüstrisi olan; eşsiz ve yenilenebilir bir kaynak, insan yaratıcılığı üzerinde şekillenerek değerli bir kalkınma seçeneği olduğunu ispat etmiş kültürel ve yaratıcı endüstrileri temel almaktadır. Bu endüstrilerin potansiyeli, 2005 Kültürel İfadelerin Çeşitliğinin Korunması ve Geliştirilmesi Sözleşmesinin kalbinde yer almaktadır.

Bu yasal olarak bağlayıcı uluslararası anlaşma, sanatçıların, kültür profesyonellerinin ve uygulayıcılarının, aynı zamanda vatandaşların kültürel malları, hizmetleri ve faaliyetleri üretebileceği, yaratabileceği, dağıtabileceği ve bunlardan faydalanabileceğini temin etmektedir.
Sözleşme, kapsayıcı ekonomik ve sosyal kalkınmanın bir aracı olarak Yerel üretimi, yerel pazarların gelişimi ve bunların dünya genelinde erişimi/değişimi de dâhil olmak üzere yaratıcılığı ve dinamik kültürel ve yaratıcı endüstrilerin gelişimini güçlendiren mekanizmaları desteklemektedir.
Yaratıcılık, hayal gücü veya inovasyon yoluyla yeni ve inovatif çözümler, fikirler üretmek üzere insan kapasitesi olarak anlaşılmaktadır.[1]
 
2005 yılında yapılan UNESCO Genel Konferansında kabul edilen Kültürel İfadelerin Çeşitliliğinin Korunması ve Geliştirilmesi Sözleşmesi, kültürel zenginliklerden yararlanarak kültür endüstrisi alanında yeni üretimler yapmayı ve bu yolla kültürel çeşitliliğin korumasını teşvik etmeyi amaçlamaktadır.
Bu Sözleşmenin hazırlık süreçlerinde önemli motivasyon konularından birini sinema sanayini küreselleşmenin etkisinden korumak oluşturmuş ve bu alana hâkim kimi ülkelerin film, çizgi film ve belgesel sanayinin ortaya koyduğu ürünlerin günden güne dünyanın çeşitliliğini ortadan kaldırdığı, bu nedenle küresel endüstrilerin kültürel tek-tipleşmeye neden olduğu savı ortaya atılmıştır.
UNESCO’nun bu konuya eğilmesinin ticari mal ve hizmetler alanında haksız rekabet oluşturacağını, bu tür konuların Dünya Ticaret Örgütü bünyesinde görüşülmesi gerektiğini savunan ülkelerin karşı çıkışlarına rağmen kabul edilen ve Avrupa Birliğinin yanı sıra üçüncü dünyadan da büyük destek alan Sözleşme, kısa sürede yürürlüğe girmiştir.
Türkiye henüz taraf olmamakla birlikte kültür endüstrisi alanında önemli bir enstrüman olan bu Sözleşmeyi UNESCO Türkiye Millî Komisyonu bünyesinde kurmuş olduğu Kültürel İfadelerin Çeşitliliği İhtisas Komitesi kanalıyla izlemektedir.  
Sözleşme ile kültürün endüstriye dönüştüğü sinema, müzik, basın, televizyon, yayıncılık, tiyatro gibi alanlar ve bunlarla ilgili kültürel endüstri ürünlerinin insanlığın kültürel zenginliğini korumak ve tek-tipleşmeyi önlemek gayesiyle desteklenmesi amaçlanmaktadır. Bu süreçlerde özellikle sivil toplum ve özel sektörün bilinçlenmesi için önemli çalışmalar yapılmaktadır.
Türkiye’nin bir yandan küresel güçteki kültür endüstrilerinin etki alanında kalarak, öz kültür varlığını değerlendirememe sorunlarının yanında günden güne gelişen sinema ve müzik endüstrisi ile çevre ülkelere etki eden bir konuma gelmesi, Sözleşmenin farklı açılardan ele alınmasını gerektirmektedir. Avrupa Birliği müktesebatı kapsamında taraf olunması söz konusu olan ve ilgili Komisyonların olumlu görüşleriyle TBMM Genel Kurulunda görüşülmeyi bekleyen Sözleşmenin kültür, kültür sanayi, ticaret hukuku, Dünya Ticaret Örgütü gibi birçok alanın aktörleri arasında yakın gelecekte daha fazla konuşulacağı beklenmektedir.
 

  

kifackifac_sozlesmeSOZLESMEEVRENSEL_BİLDİRGE

 

 

 

 

 

 

Valid XHTML 1.0 Transitional Valid CSS!