UNESCO Türkiye Millî Komisyonu
UNESCO Türkiye Millî Komisyonu

UNESCO Türkiye Millî Komisyonu

UNESCO Türkiye Millî Komisyonu

UNESCO Dünya Mirası Listesi

UNESCO 17. Genel Konferansı, 17 Ekim-21 Kasım 1972 tarihleri arasında Paris’te toplanmış ve 16 Kasım 1972 tarihinde UNESCO Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşme’yi kabul etmiştir. Türkiye Sözleşmeye 14.04.1982 tarih ve 2658 sayılı Kanunla taraf olma kararı almış, Kanun Bakanlar Kurulu tarafından 23.05.1982 tarih ve 8/4788 sayılı Kararla onaylanmış ve 14.02.1983 tarih ve 17959 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Gerekli belgelerin UNESCO Genel Merkezi’ne sunulmasıyla Türkiye Sözleşmeye 16.03.1983 tarihinde resmen taraf olmuştur. 1972 Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunması Sözleşmesi’ne göre oluşturulan ve Dünya Mirası Komitesi (DMK) tarafından belirlenen Dünya Mirası Listesi'nde Dünya Miras Alanı olarak ilan edilen 1199 miras yer almaktadır. Bunlardan 933’ü kültürel, 227’si doğal ve 39’u karma (doğal ve kültürel) miraslardır.  Türkiye’nin bu listede 19’u kültürel, 2’si karma olmak üzere 21 miras alanı bulunmaktadır:


1. Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası (Sivas) 1985 

2. İstanbul'un Tarihî Alanları (İstanbul) 1985 

3. Göreme Millî Parkı ve Kapadokya (Nevşehir) 1985 (Karma Miras Alanı) 

4. Hattuşa: Hitit Başkenti (Çorum) 1986 

5. Nemrut Dağı (Adıyaman) 1987 

6. Hieropolis-Pamukkale (Denizli) 1988 (Karma Miras Alanı) 

7. Xanthos-Letoon (Antalya-Muğla) 1988 

8. Safranbolu Şehri (Karabük) 1994 

9. Truva Arkeolojik Alanı (Çanakkale) 1998 

10. Edirne Selimiye Camii ve Külliyesi (Edirne) 2011 

11. Çatalhöyük Neolitik Alanı (Konya) 2012 

12. Bursa ve Cumalıkızık: Osmanlı İmparatorluğunun Doğuşu (Bursa) 2014 

13. Bergama Çok Katmanlı Kültürel Peyzaj Alanı (İzmir) 2014 

14. Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri Kültürel Peyzajı (Diyarbakır) 2015 

15. Efes (İzmir) 2015 

16. Ani Arkeolojik Alanı (Kars) 2016 

17. Aphrodisias (Aydın) 2017 

18. Göbekli Tepe (Şanlıurfa) 2018

19. Arslantepe Höyüğü (Malatya) 2021

20. Gordion (Ankara) 2023

21. Anadolu’nun Ortaçağ Dönemi Ahşap Hipostil Camiileri (Konya-Eşrefoğlu Camii, Kastamonu-Mahmut Bey Camii, Eskişehir-Sivrihisar Camii, Afyon-Afyon Ulu Camii, Ankara-Arslanhane Camii) 2023


UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde Türkiye için Tıklayınız 



UNESCO Dünya Kültürel ve Doğal Mirası

Geçici Listesi

UNESCO’nun 1972 yılında kabul ettiği Dünya Kültürel ve Doğal Mirasın Korunmasına Dair Sözleşmeye bağlı olarak oluşturulan Dünya Kültürel ve Doğal Mirası Listesinde 2023 yılında Suudi Arabistan’ınn başkanlığı ve ev sahipliğinde Riyad’da gerçekleştirilen Dünya Mirası Komitesi Genişletilmiş 45. Oturumunda kabul edilen miraslarla birlikte 1199 miras yer almaktadır. Bunlardan 933’ü kültürel, 227’si doğal ve 39’u karma (doğal ve kültürel) miraslardır. 2023 yılı itibariyle Sözleşmeyi kabul eden 195 Taraf Devlet bulunmaktadır. Türkiye’nin söz konusu listede 19’u kültürel, 2’si karma olmak üzere 21 miras alanı bulunmaktadır.

Dünya Miras Komitesi tarafından UNESCO Dünya Mirası Listesine alınan bu mirasların yanı sıra bir de bu listeye önerilmesi öngörülen ancak henüz adaylık süreçleri tamamlanmayan miraslardan oluşan Geçici Liste bulunmaktadır. Geçici Liste Üye Devletler için ulusal bir envanter niteliğinde olup, asıl listeye başvurulacak olan alanlar bu listeden seçilerek belirlenmektedir. 2023 yılı itibariyle Sözleşmeye Taraf 195 Devletten 186’sının UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde miras alanları yer almaktadır. Türkiye’nin Geçici Listede ilki 1994 yılında sunulan ve son olarak 2023 yılında güncellenen şekliyle 72 kültürel, 4 karma ve 3 doğal olmak üzere toplam 79 mirası bulunmaktadır.


Listeye Kaydediliş Tarihleriyle

Türkiye’nin UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesindeki Alanları

  1. Karain Mağarası (Antalya) 1994
  2. Urartu ve Osmanlı Eski Yerleşimi Ahlat Mezar Taşları (Bitlis) 2000
  3. Alahan Manastırı (Mersin) 2000
  4. Alanya (Antalya) 2000
  5. Harran ve Şanlıurfa (Şanlıurfa) 2000
  6. İshakpaşa Sarayı (Ağrı) 2000
  7. Konya Selçuklu Başkenti (Konya) 2000
  8. Mardin Kültürel Peyzajı (Mardin) 2000
  9. Selçuklu Kervansarayları Denizli-Doğubayazıt Güzergâhı 2000
  10. St. Nicholas Kilisesi (Antalya) 2000
  11. St. Paul Kilisesi, St. Paul Kuyusu ve Tarihî Çevresi (Mersin) 2000
  12. Sümela Manastırı (Trabzon) 2000
  13. Likya Uygarlığı Antik Kentleri (Antalya ve Muğla) 2009
  14. Perge Arkeolojik Alanı (Antalya) 2009
  15. Sagalassos Arkeolojik Alanı (Burdur) 2009
  16. Hatay, St. Pierre Kilisesi (Hatay) 2011
  17. Aizanoi Antik Kenti (Kütahya) 2012
  18. Beçin Ortaçağ Kenti (Muğla) 2012
  19. Birgi Tarihî Kenti (İzmir) 2012
  20. Hacı Bektaş Veli Külliyesi (Nevşehir) 2012
  21. Hekatomnos Anıt Mezarı ve Kutsal Alanı (Muğla) 2012
  22. Niğde'nin Tarihî Anıtları (Niğde) 2012
  23. Mamure Kalesi (Mersin) 2012
  24. Odunpazarı Tarihî Kent Merkezi (Eskişehir) 2012
  25. Yesemek Taş Ocağı ve Heykel Atölyesi (Gaziantep) 2012
  26. Zeugma Arkeolojik Alanı (Gaziantep) 2012
  27. Sardes Antik Kenti ve Bintepeler Lidya Tümülüsleri (Manisa) 2013
  28. Laodikeia Arkeolojik Alanı (Denizli) 2013
  29. Akdeniz’den Karadeniz’e Kadar Ceneviz Ticaret Yolu’nda Kale ve Sur Yerleşimleri 2013
  30. Anadolu Selçuklu Medreseleri (Konya, Kayseri, Sivas, Erzurum, Kırşehir) 2014
  31. Anavarza Antik Kenti (Adana) 2014
  32. Kaunos Antik Kenti (Muğla) 2014
  33. Korykos Antik Kenti (Mersin) 2014
  34. Kültepe - Kanesh Arkeolojik Alanı (Kayseri) 2014
  35. Çanakkale ve Gelibolu 1. Dünya Savaşı Alanları (Çanakkale) 2014
  36. Eflatun Pınar: Hitit Kaya Anıtı (Konya) 2014
  37. İznik (Bursa) 2014
  38. Ahi Evran Türbesi (Kırşehir) 2014
  39. Vespasianus - Titus Tüneli (Hatay) 2014
  40. Zeynel Abidin Camii ve Mor Yakup (St. Jacob) Kilisesi (Mardin) 2014
  41. Akdamar Kilisesi (Van) 2015
  42. Aspendos Antik Kenti Tiyatrosu ve Su Kemerleri (Antalya) 2015
  43. Eshab-ı Kehf Külliyesi (İslami-Osmanlı Sosyal Kompleksi) (Kahramanmaraş) 2015
  44. Mudurnu Tarihî Ahi Kenti: Ahiliğin Tanıkları (Bolu) 2015
  45. Dağlık Frigya (Eskişehir, Kütahya, Afyon) 2015
  46. Stratonikeia Antik Kenti (Muğla) 2015
  47. Uzunköprü (Edirne) 2015
  48. İsmail Fakirullah Türbesi ve Işık Kırılma Mekanizması (Siirt) 2015
  49. Yıldız Sarayı Kompleksi (İstanbul) 2015
  50. Bodrum Kalesi (Muğla) 2016
  51. Hacı Bayram Camii ve Çevresindeki Tarihî Alanlar (Ankara) 2016
  52. Sultan II. Beyazıd Han Külliyesi (Edirne) 2016
  53. Nuruosmaniye Külliyesi (İstanbul) 2016
  54. Malabadi Köprüsü (Diyarbakır) 2016
  55. Tuşpa/Van Kalesi, Van Tarihî Kenti ve Höyüğü(Van) 2016
  56. Kibyra Antik Kenti (Burdur) 2016
  57. Yivli Minare Camii (Antalya) 2016
  58. Assos Arkeolojik Alanı (Çanakkale) 2017
  59. Ayvalık Endüstriyel Peyzajı (Balıkesir) 2017
  60. İvriz Kültürel Peyzajı (Konya) 2017
  61. Priene Arkeolojik Alanı (Aydın) 2018
  62. Gaziantep Yeraltı Suyu Yapıları: Livas ve Kasteller (Gaziantep) 2018
  63. Erken Dönem Anadolu Türk Mirası: Danişmend Beyliği Başkenti Niksar (Tokat) 2018
  64. Justinian Köprüsü (Sakarya) 2018
  65. Sarıkaya Roma Hamamı (Yozgat) 2018
  66. Harput Tarihî Kenti (Elazığ) 2018
  67. İzmir Tarihî Liman Şehri (İzmir) 2020
  68. Koramaz Vadisi (Kayseri) 2020
  69. Zerzevan Kalesi ve Mithraeum (Diyarbakır) 2020
  70. Karatepe Aslantaş Arkeolojik Alanı (Osmaniye) 2020
  71. Beypazarı Tarihî Kenti (Ankara) 2020
  72. Mardin Midyat Çevresi (Tur Abdin) Geç Antik ve Orta Çağ Kilise-Manastırları (Mardin) 2021

Karma (Doğal ve Kültürel) Miraslar:

73. Harşena Dağı ve Pontus Kralları Kaya Mezarları (Amasya) 2015

74. Güllük Dağı-Termessos Milli Parkı (Antalya) 2000

75. Kekova (Antalya) 2000

76. Kemaliye Tarihî Kenti (Erzincan) 2021 


Doğal Miras:

 77. Tuz Gölü Özel Doğa Koruma Alanı (Ankara-Konya-Aksaray) 2013

 78. Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti (Samsun) 2016

 79. Ballıca Mağarası Tabiat Parkı (Tokat) 2019

 

Türkiye’nin UNESCO Dünya Mirası Listesindeki Alanları için Tıklayınız


UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi için Tıklayınız