UNESCO Türkiye Millî Komisyonu
UNESCO Türkiye Millî Komisyonu

UNESCO Türkiye Millî Komisyonu

UNESCO Türkiye Millî Komisyonu

Anma ve Kutlama Yıl Dönümleri

UNESCO’nun Yıl Dönümü Kutlamalarına İlişkin Prosedür ve Kriterleri*

  1. Üye Devletler ve Ortak Üyeler tarafından kutlanan tarihî olayları anma törenlerinin ve seçkin insanların yıl dönümü kutlamalarının UNESCO’yla ilişkilendirilmesinin amacı, Organizasyon’un genel yetkisine uygun olarak bu konulara dünya çapında önem kazandırmak, toplumlar arasında barışı, anlayışı ve yakınlaşmayı geliştirmek ve Organizasyon’un görünürlüğünü artırmaktır.
  2. Genel Direktör, her iki yılda bir, istekleri üzerine, Milli Komisyonlara detaylı ve kesin bilgiler talep eden bir örnek formla birlikte bir genelge gönderir. Bu genelgeler ilk yılın 15 Eylülünü geçmemek koşuluyla gönderilmekte ve adaylık için son teslim tarihi takip eden yılın 15 Ocak tarihi olmaktadır.
  3. Öneriler, Genel Direktörlüğe Üye Devletlerin UNESCO Milli Komisyonları tarafından ya da Milli Komisyon bulunmayan ülkelerde uygun hükümet kanalı aracılığıyla teslim edilmelidir.
  4. Her Üye Devlet, tercihen biri toplumsal cinsiyet eşitliliğiyle ile ilgili olmak üzere en fazla iki öneride bulunabilmektedir.  
  5. Başvurular
  1. Öneriler, mazeret kabul edilmeksizin öngörülen son teslim tarihinden geç olmayacak şekilde mümkün olduğu en kısa sürede gönderilmelidir.
  2. Öneriler, zamanla yalnızca elektronik başvuruya geçişi sağlamak üzere mümkün olan her durumda elektronik formda teslim edilmelidir.  
  3. Son teslim tarihinden sonra iletilen öneriler dikkate alınmayacaktır.
  1. Sekretarya, Üye Devletlerin önerilerinin alındığını, son teslim tarihinden 30 gün sonra bildirmelilerdir.
  2. Önerilerin onaylanması. Önerilere karar verirken, Genel Direktör şu noktaları dikkate alacaktır:
  1. İlgili sektör tarafından aşağıda belirtilen kriterler doğrultusunda yapılan önerilerin değerlendirilmesi;
  2. Yıl dönümü kutlamaları, Genel Konferans tarafından onaylanan Orta Vadeli Strateji (C/4), Bütçe (C/5) ve Program’ın belirttiği öncelikler ve UNESCO’nun yetki alanları çerçevesinde Üye Devletlerin hedeflerine ulaşmasına katkı sağlama; UNESCO'nun iki yıllık öncelik faaliyetleri kapsamında planlanan etkinlikler ve şahsiyetlerin yıl dönümlerinin kutlanması önerileri tercih edilebilir.
  3. Afrika, az gelişmiş ülkeler (LDCs), toplumsal cinsiyet eşitliliği, gelişmekte olan ülkeler, gelişmekte olan küçük ada ülkeleri (SIDS) ve dönüşümde olan ülkelere öncelik verilerek yıl dönümü dağılımlarının dengeli yapılması gerekliliği
  4. Yıl dönümü kutlamalarını makul sayıya indirme ve sınırlama gerekliliği
  5. Aşağıdaki kriterlerle uyum gösteren yıl dönümü önerilerini izlemekle görevlendirilmiş olan sektörler arası komitenin önerileri 
  1. Yıl dönümlerinin seçim kriterleri
  1. Önerilen her yıl dönümü, Organizasyon’un eğitim, kültür, doğal bilimler, sosyal ve insanî bilimler ile iletişim alanlarındaki ideal ve misyonlarıyla doğrudan bağlantılı olmalıdır ve toplumlar arasında daha sıkı ilişkileri, barış ideallerini, kültürel diyaloğu ve karşılıklı anlayışı teşvik etmelidir. Yıl dönümü için öncelik, UNESCO’nun mevcut öncelikleri ve eğer mümkünse daha önceden planlanmış yüksek düzeydeki etkinliklerle bağlantılı verilmelidir.
  2. Bir devletin ortaya çıkışı, bağımsızlığı ya da kurumsal rejimine ilişkin anma önerileri, seçime uygun bulunmayacaktır; benzer biçimde askerî olayların yıl dönümleri de seçim sürecine dâhil edilmeyecektir.
  3. UNESCO’nun ideallerini, değerlerini, kültürel çeşitliliğini ve evrenselliğini yansıtması sebebiyle; yıl dönümü, ölümünden sonra aday gösterilen ve evrensel öneme sahip olan kişiler ve evrensel düzeyde ya da en az bölgesel düzeyde öneme sahip olan ve tartışmasız olarak bulunduğu ülke sınırları dışında bilenen olaylarla ilişkilendirilmelidir.
  4. Yıl dönümleri, 50. yıl, 100. yıl ya da bu yılların katları olmalıdır.
  5. Alt-bölgesel, bölgesel ve uluslararası etkinlikler yıl dönümleri için önceden planlanmalı ve etkinliğin yapılabilmesi için konuyla doğrudan ilişkili olan Devletler organizasyon kaynaklarını aralarında paylaşmalılardır.
  6. Tüm yıl dönümleri tercihen en az iki diğer ülkenin ya da bölgesel grubun desteğiyle önerilmelidir. Birden fazla devleti içeren yıl dönümü önerileri, bütün devletler tarafından sunulmalıdır.
  7. Sözlü gelenek ve ifadeler, performans sanatları, sosyal uygulamalar ve ritüeller, festival etkinlikleri,  doğa ve evrenle ilgili bilgi ve uygulamalar ile geleneksel zanaatçılığı kapsayan somut olmayan miras ile ilgili öneriler zamanı belirlenemediği için dikkate alınmayacaktır.
  1. Yönetim Organları tarafından önerilerin dikkate alınması:
  1. Sektörler arası komite önerilerini göz önünde bulundurarak, Sekretarya seçilen her bir yıl dönümü için ilgili tarihî ve biyografik bilgileri içeren bir açıklama hazırlamalıdır.   
  2. Bu belge, ikinci yılın ilk oturumunda karar için Yürütme Kurulu’na sunulacaktır. Bununla birlikte, Sekretarya, seçilmesi ya da listeden çıkarılmasını önerdiği yıl dönümleri hakkında Üye Devletleri bilgilendirir ve bir sonraki aşamada ilgili açıklamaları da bildirir.
  3. Üye Devletlerin, kriterleri karşılamadığı için reddedilen yıl dönümü önerilerini Yürütme Kurulunun son oturumundan itibaren, eğer gerekliyse, yeniden düzenlemek için iki ayları olmalıdır.   
  4. Ayrıca itiraz döneminde, temsil edilmemiş ya da yetersiz temsil edilmiş Üye Devletler yeni öneri gönderebilirler.
  5. Yürütme Kurulu, Genel Konferans’ın açılışından önce gerçekleştirdiği oturumda, yeni önerilere ve itiraza konu olan ve/veya sektörler arası komite tarafından yeniden incelenen ve yeniden düzenlendikten sonra Genel Direktör tarafından kriterleri karşılayışı değerlendirilen önerilere ilişkin karar almalıdır.
  6. Genel Konferans, Yürütme Kurulunca benimsenmiş olan ve devam eden iki yıl süresince Organizasyon’la ilgili olan kutlamaların listesine karar vermelidir.
  1. Uygulama
  1. Yıl dönümleri kutlamaları ile ilgili faaliyetlerin uygulanması başvuran Üye Devletin sorumluluğundadır. Genel Direktörlüğe sunulan öneri, programlanmış belirli bir uygulamaya dair başlangıç ve bitiş tarihleri, maliyet tahminleri (Amerikan Doları olarak), fon bağışları ya da Üye Devletlerden ya da özel kuruluşlardan beklenen bağışlar ve iletişim aracı olarak kullanılan web-site/başvuruları bilgilerini içermelidir.
  2. Üye Devletler en az bir alt-bölgesel, bölgesel ya da uluslararası plan yapmalılardır. (bölgesel/uluslararası konferanslar, sergiler, çok dilli iletişim materyalleri, UNESCO Genel Merkezinde gerçekleştirilen etkinlik ve gösteriler vb.)
  3. Kutlamayla ilgili uygulama faaliyetlerinde, Üye Devletler ülke ve bölgelerindeki ilgili UNESCO ağlarını hareketlendirmek için teşvik edilmektedir.
  4. UNESCO'nun hedef ve önceliklerine bağlı yıl dönümü kutlama etkinliklerinin sonuçları ve Organizasyonun en önemli etkinlikleri, UNESCO web-sitesinden ilan edilecektir. Üye Devletler tarafından her yıl dönümü kutlamaları tamamlanmasından sonra iletilecek faaliyet raporları, (kutlamada yer alan kurumsal paydaşlar, etkinliğin gerçekleştirilmesi, katılımcıların tahmini sayısı, medya etkisi ve yıl dönümü kutlamaları ile ilgili önemli sonuçların yer aldığı raporlar) kutlama programlarının etki ve sonuçlarını değerlendirmek ve UNESCO tarafından hazırlanan öncelik ve temalarla ilişkilendirmek amacıyla Sekretarya tarafından kullanılacaktır.
  5. Yıl dönümü programları adı altında onaylanan faaliyetler için, UNESCO’nun adının ve logosunun kullanımı, yönetim organları tarafından onaylanan direktifler doğrultusunda, ulusal, alt-bölgesel, bölgesel ve bölgelerarası yürütüldüğünde programın profilini yükseltecek ve hak sahipleri elde edilen sonuçları raporlayacaklardır.
  6. Organizasyon tarafından yapılan katkılar, 30 C/Karar 58 onayı ile Programı düzenleyen kurallar ve Katılım Programı kapsamında finanse edilecektir. Bununla birlikte, bu tür finansal yardımlar; programın fon dağılımının adil bir şekilde sürdürebilmesini sağlamak için,  olağanüstü ve bölgesel bir talep durumundaki gerekli destek ile birlikte Genel Direktörün öncelikli talebine bağlı kalmalıdır.
  1. Aday yazılı başvuru yapıp aşağıdaki koşulları kabul ettiği takdirde; UNESCO, önerilen yıl dönümleriyle ilişkilendirilebilir. Aday;
  1. önerilerini mümkün olduğu kadar kısa sürede ve en geç belirlenen tarihte teslim etmelidir. Ne Yürütme Kurulu ne de Genel Konferans, son teslim tarihinden sonra iletilen önerileri dikkate alacaktır. Böylece yönetim organlarından, belirlenmiş prosedüre göre Sekretarya tarafından önceden değerlendirilmeyen öneriler hakkında karar vermeleri istenmeyecektir.
  2. yıl dönümü kutlaması etkinlikleri için mali ve idari tüm sorumluluğu üstlenmelidir.
  3. projenin tamamlanmasının ardından, projenin sonuçlarıyla birlikte hem Üye Devlet(ler) hem de UNESCO için yararlılığını açıklayan ayrıntılı bir faaliyet raporunu Genel Direktör’e sunar. Rapor en geç yeni öneriler sunulmadan önce iletilmelidir. Üye Devlet tüm faaliyet raporlarını sağlayana kadar yeni önerilerin dikkate alınmayacağı anlaşılmaktadır.

* UNESCO’nun Yıl Dönümü Kutlamalarına İlişkin Prosedür ve Kriterleri UNESCO Yürütme Kurulunun 195. Oturumunda revize edilmiştir.

* Kriter ve prosedürler http://www.unesco.org/new/en/unesco/events/prizes-and-celebrations/celebrations/anniversaries-celebrated-by-member-states/criteria-and-procedures/ adresinden alıntılanarak Türkçeleştirilmiştir.