UNESCO Türkiye Millî Komisyonu
UNESCO Türkiye Millî Komisyonu

UNESCO Türkiye Millî Komisyonu

UNESCO Türkiye Millî Komisyonu

UNESCO Dünya Mirası Listesi

UNESCO 17. Genel Konferansı, 17 Ekim-21 Kasım 1972 tarihleri arasında Paris’te toplanmış ve 16 Kasım 1972 tarihinde “Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşme”yi kabul etmiştir. Türkiye Sözleşmeye 14.04.1982 tarih ve 2658 sayılı Kanunla taraf olma kararı almış, Kanun Bakanlar Kurulu tarafından 23.05.1982 tarih ve 8/4788 sayılı Kararla onaylanmış ve 14.02.1983 tarih ve 17959 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Gerekli belgelerin UNESCO Genel Merkezi’ne sunulmasıyla Türkiye Sözleşmeye 16.03.1983 tarihinde resmen taraf olmuştur. 1972 Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunması Sözleşmesi’ne göre oluşturulan ve Dünya Mirası Komitesi (DMK) tarafından belirlenen Dünya Mirası Listesi'nde Dünya Miras Alanı olarak ilan edilen 1092 miras yer almaktadır. Bunlardan 845’i kültürel, 209’u doğal ve 38’i karma (doğal ve kültürel) miraslardır. Türkiye’nin bu listede 16’sı kültürel, 2’si karma olmak üzere 18 miras alanı bulunmaktadır: 


UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde Türkiye için Tıklayınız 


1. Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası (1985) 
2. İstanbul'un Tarihi Alanları (1985) 
3. Göreme Millî Parkı ve Kapadokya (1985) (Karma Miras Alanı) 
4. Hattuşa: -Hitit Başkenti (1986) 
5. Nemrut Dağı (1987) 
6. Hieropolis-Pamukkale (1988) (Karma Miras Alanı) 
7. Xanthos-Letoon (1988) 
8. Safranbolu Şehri(1994) 
9. Truva Arkeolojik Alanı (1998) 
10. Edirne Selimiye Camii ve Külliyesi (2011) 
11. Çatalhöyük Neolitik Alanı (2012) 
12. Bursa ve Cumalıkızık: Osmanlı İmparatorluğunun Doğuşu (2014) 
13. Bergama Çok Katmanlı Kültürel Peyzaj Alanı (2014) 
14. Diyarbakır Surları ve Hevsel Bahçeleri Kültürel Peyzajı (2015) 
15. Efes (2015) 
16. Ani Arkeolojik Alanı (2016) 
17. Aphrodisias (2017) 
18. Göbekli Tepe (2018)


UNESCO Dünya Kültürel ve Doğal Mirası Geçici Listesi

UNESCO’nun 1972 yılında kabul ettiği Dünya Kültürel ve Doğal Mirasın Korunmasına Dair Sözleşmeye bağlı olarak oluşturulan Dünya Kültürel ve Doğal Mirası Listesinde 2017 yılında Polonya’nın başkanlığı ve ev sahipliğinde Krakow’da gerçekleştirilen Dünya Mirası Komitesi 41. Oturumunda kabul edilen miraslarla birlikte 1073 miras yer almaktadır. Bunlardan 832’si kültürel, 206’sı doğal ve 35’i karma (doğal ve kültürel) miraslardır. Türkiye’nin söz konusu listede 15’i kültürel, 2’si karma olmak üzere 17 miras alanı bulunmaktadır.

Dünya Miras Komitesi tarafından UNESCO Dünya Mirası Listesine alınan bu mirasların yanı sıra bir de bu listeye önerilmesi öngörülen ancak henüz adaylık süreçleri tamamlanmayan miraslardan oluşan Geçici Liste bulunmaktadır. Geçici Liste Üye Devletler için ulusal bir envanter niteliğinde olup, asıl listeye başvurulacak olan alanlar bu listeden seçilerek belirlenmektedir. UNESCO’nun Dünya Mirası Geçici Listesi’nde 173 Taraf Devletin 1650 mirası yer almaktadır. Türkiye’nin Geçici Listede ilki 1994 yılında sunulan ve son olarak 2017 yılında güncellenen şekliyle 67 kültürel, 2 karma ve 2 doğal olmak üzere toplam 71 mirası bulunmaktadır.


Listeye Kaydediliş Tarihleriyle Türkiye’nin UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesindeki Alanları

Kültürel Miraslar:
1.    Karain Mağarası (Antalya) 1994
2.    Urartu ve Osmanlı Eski Yerleşimi Ahlat Mezar Taşları (Bitlis) 2000
3.    Alahan Manastırı (Mersin) 2000
4.    Alanya (Antalya) 2000
5.    Harran ve Şanlıurfa (Şanlıurfa) 2000
6.    İshakpaşa Sarayı (Ağrı) 2000
7.    Konya Selçuklu Başkenti (Konya) 2000
8.    Mardin Kültürel Peyzajı (Mardin) 2000
9.    Selçuklu Kervansarayları Denizli-Doğubayazıt Güzergâhı 2000
10.    St. Nicholas Kilisesi (Antalya) 2000
11.    St. Paul Kilisesi, St. Paul Kuyusu ve Tarihi Çevresi (Mersin) 2000
12.    Sümela Manastırı (Trabzon) 2000
13.    Likya Uygarlığı Antik Kentleri (Antalya ve Muğla) 2009
14.    Perge Arkeolojik Alanı (Antalya) 2009
15.    Sagalassos Arkeolojik Alanı (Burdur) 2009
16.    Eşrefoğlu Camii (Konya) 2011
17.    Hatay, St. Pierre Kilisesi (Hatay) 2011
18.    Aizanoi Antik Kenti (Kütahya) 2012
19.    Beçin Ortaçağ Kenti (Muğla) 2012
20.    Birgi Tarihi Kenti (İzmir) 2012
21.    Gordion (Ankara) 2012
22.    Hacı Bektaş Veli Külliyesi (Nevşehir) 2012
23.    Hekatomnos Anıt Mezarı ve Kutsal Alanı (Muğla) 2012
24.    Niğde'nin Tarihi Anıtları (Niğde) 2012
25.    Mamure Kalesi (Mersin) 2012
26.    Odunpazarı Tarihi Kent Merkezi (Eskişehir) 2012
27.    Yesemek Taş Ocağı ve Heykel Atölyesi (Gaziantep) 2012
28.    Zeugma Arkeolojik Alanı (Gaziantep) 2012
29.    Sardes Antik Kenti ve Bintepeler Lidya Tümülüsleri (Manisa) 2013
30.    Laodikeia Arkeolojik Alanı (Denizli) 2013
31.    Akdeniz’den Karadeniz’e Kadar Ceneviz Ticaret Yolu’nda Kale ve Sur Yerleşimleri 2013
32.    Anadolu Selçuklu Medreseleri (Konya, Kayseri, Sivas, Erzurum, Kırşehir) 2014
33.    Anavarza Antik Kenti (Adana) 2014
34.    Kaunos Antik Kenti (Muğla) 2014
35.    Korykos Antik Kenti (Mersin) 2014
36.    Arslantepe Arkeolojik Alanı (Malatya) 2014
37.    Kültepe - Kanesh Arkeolojik Alanı (Kayseri) 2014
38.    Çanakkale ve Gelibolu 1. Dünya Savaşı Alanları (Çanakkale) 2014
39.    Eflatun Pınar: Hitit Kaya Anıtı (Konya) 2014
40.    İznik (Bursa) 2014
41.    Mahmutbey Camii (Kastamonu) 2014
42.    Ahi Evran Türbesi (Kırşehir) 2014
43.    Vespasianus - Titus Tüneli (Hatay) 2014
44.    Zeynel Abidin Camii ve Mor Yakup (St. Jacob) Kilisesi (Mardin) 2014
45.    Akdamar Kilisesi (Van) 2015
46.    Aspendos Antik Kenti Tiyatrosu ve Su Kemerleri (Antalya) 2015
47.    Eshab-ı Kehf Külliyesi (İslami-Osmanlı Sosyal Kompleksi) (Kahramanmaraş) 2015
48.    Mudurnu Tarihi Ahi Kenti (Bolu) 2015
49.    Harşena Dağı ve Pontus Kralları Kaya Mezarları (Amasya) 2015
50.    Dağlık Frigya (Eskişehir, Kütahya, Afyon) 2015
51.    Stratonikeia Antik Kenti (Muğla) 2015
52.    Uzunköprü (Edirne) 2015
53.    İsmail Fakirullah Türbesi ve Işık Kırılma Mekanizması (Siirt) 2015
54.    Yıldız Sarayı Kompleksi (İstanbul) 2015
55.    Bodrum Kalesi (Muğla) 2016
56.    Sivrihisar Ulu Camii (Eskişehir) 2016
57.    Hacı Bayram Camii ve Çevresindeki Tarihi Alanlar (Ankara) 2016
58.    Sultan II. Beyazıd Han Külliyesi (Edirne) 2016
59.    Nuruosmaniye Külliyesi (İstanbul) 2016
60.    Malabadi Köprüsü (Diyarbakır) 2016
61.    Tuşpa/Van Kalesi, Van Tarihi Kenti ve Höyüğü(Van) 2016
62.    Kibyra Antik Kenti (Burdur) 2016
63.    Yivli Minare Camii (Antalya) 2016
64.    Assos Arkeolojik Alanı (Çanakkale) 2017
65.    Ayvalık Endüstriyel Peyzajı (Balıkesir) 2017
66.    İvriz Kültürel Peyzajı (Konya) 2017
67.    Priene Arkeolojik Alanı (Aydın) 2018
68.    Gaziantep Yeraltı Suyu Yapıları: Livas ve Kasteller (Gaziantep) 2018
69.    Erken Dönem Anadolu Türk Mirası: Danişmend Beyliği Başkenti Niksar (Tokat) 2018
70.    Justinian Köprüsü (Sakarya) 2018
71.    Sarıkaya Roma Hamamı (Yozgat) 2018
72.    Harput Tarihi Kenti (Elazığ) 2018
73.    Anadolu'daki Ahşap Çatılı ve Ahşap Taşıyıcılı Camiiler (Konya-Eşrefoğlu Camii, Kastamonu-Mahmut Bey Camii, Eskişehir-Sivrihisar Camii, Afyon-Afyon Ulu Camii, Ankara-Arslanhane Camii) 2018


Karma (Doğal ve Kültürel) Miraslar:
74.    Güllük Dağı-Termessos Milli Parkı (Antalya) 2000
75.    Kekova (Antalya) 2000


Doğal Miras:

76.    Tuz Gölü Özel Doğa Koruma Alanı (Ankara-Konya-Aksaray) 2013
77.    Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti (Samsun) 2016


UNESCO Dünya Mirası tam listesi için Tıklayınız


Türkiye’nin UNESCO Dünya Mirası Listesindeki Alanları için Tıklayınız


UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi için Tıklayınız